
Egbert Hengelmolen
Interdisciplinaire dialoog en synthese

See the menu at the top right for the English version and references. Zie voor referenties het menu rechtsboven.
Interdisciplinair dialoogkader
Voor governance, strategie en oordeelsvorming onder onzekerheid
De kwaliteit van een samenleving wordt bepaald door de kwaliteit van ontmoeting.
De meeste governance- en strategiebenaderingen richten zich op systemen: structuren, modellen, prikkels.
Wanneer besluitvorming faalt, ligt dat echter zelden aan het model zelf, maar aan de kwaliteit van het oordeel daarbinnen.
Dit kader vertrekt vanuit een ander uitgangspunt:
waarde ontstaat niet uit systemen alleen, maar uit de wisselwerking tussen systemen en de mensen die daarin opereren.
Twee dimensies
A. Context, wat maakt mogelijk of beperkt
De systemen, structuren en omgevingen waarin interactie plaatsvindt.
B. Oordeelsvermogen, hoe daadwerkelijk wordt besloten
Hoe individuen en groepen waarnemen, betekenis geven en handelen onder onzekerheid.
Falen in governance, strategie of transformatie ontstaat zelden in één van beide dimensies afzonderlijk, maar in de spanning ertussen.
Waarom dit ertoe doet
In een omgeving van toenemende complexiteit:
– worden modellen verfijnder
– wordt data overvloediger
– worden strategieën geavanceerder
En toch verbetert de kwaliteit van besluitvorming niet vanzelf.
De ontbrekende variabele blijft vaak buiten beeld:
de kwaliteit van de interactie waarin oordeelsvorming tot stand komt.
Social soil
Elk systeem rust op een relationele onderlaag.
Die noem ik social soil: de kwaliteit van vertrouwen, dialoog en gedeelde betekenis.
Waar deze bodem zwak is:
– wordt governance procedureel
– wordt strategie performatief
– wordt risicomanagement reactief
Waar deze sterk is:
– ontstaat beter oordeelsvermogen
– wordt complexiteit hanteerbaar
– wordt waarde duurzaam
Wat dit kader doet
Dit is geen model om toe te passen, maar een denkkader om mee te werken.
Het helpt om:
– te diagnosticeren waar systemen en oordeelsvermogen uit elkaar lopen
– zichtbaar te maken wat niet wordt gezien of gezegd
– de condities voor betere besluitvorming te versterken
Niet door complexiteit te reduceren, maar door helderheid daarin te vergroten.
Inzichtenbronnen
Dit kader put uit verschillende denktradities, waaronder:
– filosofie van ontmoeting en dialoog
– sociologie van moderniteit en systemen
– gedrags- en cognitieve benaderingen
– governance-, strategie- en waardetheorie
– stedelijke en sociale theorie over publieke ruimte
Deze worden niet samengebracht tot één sluitende theorie, maar in relatie tot elkaar gebracht, omdat inzicht ontstaat tussen perspectieven, niet binnen één perspectief alleen.
Toepassing
Toezicht & governance
Voorbij compliance en controle:
begrijpen we de condities waaronder goed oordeel ontstaat?
Strategie & organisaties
Voorbij optimalisatie:
werken we met de relationele en maatschappelijke condities die langetermijnwaarde bepalen?
Transformatie & risico
Voorbij modellen:
zijn we in staat te zien, te duiden en te handelen onder echte onzekerheid?
Over
Met ruim 30 jaar ervaring als internationaal ondernemer en toezichthouder werk ik in complexe, transnationale omgevingen.
Mijn zoektocht naar waar werkelijke waarde ontstaat begon al rond 1990, intuïtief en interdisciplinair van aard, lang voordat ik daar de taal voor had.
Slot
Naarmate systemen complexer worden en structuren diffuser, verschuift de kernvraag:
niet alleen hoe we organiseren,
maar hoe we ons tot elkaar verhouden.
De kwaliteit van onze samenleving wordt uiteindelijk bepaald door de kwaliteit van de ruimte tussen ons.
Let’s talk…
Egbert Hengelmolen

Wat vaak niet wordt opgemerkt
Hoe waarde werkelijk ontstaat in organisaties
Waarde ontstaat niet uit strategie alleen.
Niet uit structuur. En ook niet uit financiële modellen.
Ze ontstaat in de wisselwerking tussen normatieve keuzes, systeemdynamiek en de kwaliteit van relaties.
Dit model maakt zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft:
dat waarde afhankelijk is van condities, nabijheid, ritme, continuïteit, veiligheid en dat financiële uitkomsten daarvan een uitdrukking zijn, geen vertrekpunt.
Het is geen model om toe te passen, maar een manier van kijken.