Persoonlijke praktijk

Dit denkkader is niet uitsluitend ontstaan uit studie en theorie. Het is gevormd door ruim veertig jaar werken, ondernemen, besturen en reflecteren in complexe en internationale omgevingen.

Mijn professionele achtergrond ligt op het snijvlak van media & communicatie (Wolters Kluwer, Audax, Sanoma, Young & Rubicam), consultancy, internationaal ondernemerschap en governance.

Als DGA/ondernemer werk ik sinds 1995 met internationale waardeketens, waaronder productie in China, wereldwijde distributie en internationale handel. Vanaf 2018 heb ik mij daarnaast als ondernemer en strategisch adviseur beziggehouden met China en internationale handels- en investeringsvraagstukken, vaak op het snijvlak van bedrijfsbelangen, overheden, regelgeving en geopolitiek.

Die praktijk heeft mij geleerd dat waardecreatie nooit uitsluitend een economische of financiële aangelegenheid is. Waarde ontstaat in de wisselwerking tussen economische, maatschappelijke, institutionele, ecologische en geopolitieke factoren.

Achter iedere waardeketen bevinden zich relaties, afhankelijkheden, instituties, culturele verschillen, logistieke systemen, risico’s en ecologische condities. Wat op papier een efficiënte keten lijkt, kan in de praktijk kwetsbaar blijken wanneer één van die relaties of condities verandert.

Als toezichthouder en bestuurder (RvC/RvT) heb ik deze ervaring verder kunnen verbinden met vraagstukken rond continuïteit, strategie, governance, risicobeheersing en maatschappelijke legitimiteit.

Daarbij ben ik organisaties steeds meer gaan zien als levende systemen. Niet als machines die uitsluitend via structuur, procedures en financiële prikkels kunnen worden bestuurd, maar als systemen die functioneren dankzij de kwaliteit van de relaties waaruit zij bestaan.

Mijn uitgangspunt is daarom:

Systemen functioneren slechts zo goed als de kwaliteit van de relaties die ze dragen.

Vanuit die gedachte verbind ik mijn praktijkervaring met inzichten uit systeemdenken, ecologische economie, sociologie, filosofie, institutionele economie en strategisch management.

Van waardecreatie naar relationele waarde

Mijn ervaring met internationale waardeketens heeft mijn belangstelling voor de vraag verdiept wat waarde eigenlijk betekent.

Financiële prestaties zijn belangrijk, maar zij ontstaan nooit in een vacuüm. Zij worden gedragen door menselijke relaties, vertrouwen, kennis, instituties, infrastructuur, natuurlijke hulpbronnen en maatschappelijke legitimiteit.

Daarom kijk ik bij waardecreatie niet alleen naar het resultaat, maar ook naar de condities die dat resultaat mogelijk maken en op langere termijn in stand houden.

Dat leidt tot vragen als:

• Welke relaties dragen de waardecreatie?
• Welke afhankelijkheden en kwetsbaarheden bevinden zich onder het systeem?
• Welke waarde wordt zichtbaar in financiële cijfers en welke blijft verborgen?
• Welke ecologische en maatschappelijke condities maken waardecreatie mogelijk?
• Wanneer begint efficiëntie de veerkracht van een systeem te ondermijnen?
• Hoe verhouden continuïteit, rendement en maatschappelijke legitimiteit zich tot elkaar?

Governance en strategische scherpte

In mijn werk als toezichthouder en strategisch sparringpartner richt ik mij daarom niet uitsluitend op wat zichtbaar is, maar juist op de onderliggende dynamiek.

Ik kijk naar:

• continuïteit en langetermijnwaarde
• governance en institutionele veerkracht
• risico’s en afhankelijkheden
• geopolitieke en internationale kwetsbaarheid
• strategie en marktontwikkeling
• reputatie, vertrouwen en maatschappelijke positionering
• besluitvorming onder onzekerheid

Mijn rol is daarbij vooral om vragen te stellen die voorbij de directe oplossing kijken:

Wat gebeurt hier werkelijk?

Welke patronen houden het systeem in stand?

Welke aannames liggen onder onze besluiten?

Waar bevindt zich de werkelijke kwetsbaarheid?

Welke waarde willen we op langere termijn behouden of creëren?

Van ondernemerschap naar maatschappelijke vraagstukken

Mijn belangstelling heeft zich in de loop van de tijd verbreed van ondernemerschap en waardecreatie naar bredere maatschappelijke vraagstukken.

In het bijzonder onderzoek ik de invloed van digitalisering op sociaal kapitaal, publieke ruimte en maatschappelijke samenhang.

Digitalisering verandert immers niet alleen technologie en bedrijfsmodellen. Zij verandert ook hoe mensen elkaar ontmoeten, hoe informatie circuleert, hoe aandacht wordt verdeeld en hoe vertrouwen en betekenis ontstaan.

Daarmee raken technologische ontwikkelingen direct aan de kwaliteit van maatschappelijke relaties.

De praktijk als toets van het denken

Mijn transdisciplinaire benadering is daarmee geen poging om verschillende wetenschappelijke disciplines tot één theorie samen te voegen.

Het is een manier om praktijkervaring en verschillende kennistradities met elkaar in gesprek te brengen.

Theorie helpt mij patronen herkennen. Praktijk dwingt mij die patronen aan de werkelijkheid te toetsen.

Daarin ligt voor mij de betekenis van de reflectieve praktijk:

waarnemen > begrijpen > verbinden > oordelen > handelen > leren.

Het denkkader blijft daarmee bewust in ontwikkeling.

Niet de theorie staat centraal, maar de kwaliteit van het oordeel waarmee we proberen waarde te creëren, systemen toekomstbestendig te maken en maatschappelijke verandering te begrijpen.

Mijn manier van kijken

Mijn manier van kijken is niet alleen gevormd door mijn professionele praktijk. Al vanaf mijn jeugd ben ik geïnteresseerd in vogels en de natuur. Vogelen heeft mij geleerd te observeren, te wachten, patronen te herkennen en aandacht te hebben voor wat zich niet onmiddellijk laat zien.

Daarnaast verzamel ik internationale hedendaagse kunst. Kunst heeft mij geleerd om te vertragen, langer te kijken en ruimte te laten voor meerdere interpretaties. Niet alles hoeft direct verklaard of opgelost te worden om betekenisvol te zijn.

Die manier van kijken neem ik mee in mijn werk. Eerst waarnemen, dan betekenis geven, vervolgens verbinden en pas daarna oordelen en handelen.